Un Liceo sen alma nin pegada queima o playoff e regálalle a OK Liga ao Igualada

 Quen te viu e quen te ve. O Hockey Club Liceo asinou este martes no Pazo de Deportes de Riazor unha das páxinas máis frustrantes e inexplicables da súa historia recente. Perder unha Liga no quinto partido e nos penaltis sempre se pode camuflar baixo o comodín da "crueldade do deporte" ou a falta de fortuna a bola parada. Pero a realidade, fría e sen anestesia, é que este Liceo tirou o título pola borda despois de telo na man cun arranque de playoff de escándalo. Pasar de esnaquizar ao Igualada nos dous primeiros partidos por dous inapelables 8-2, a acabar hincando o xeonllo na casa, é un colapso en toda regra que require unha profunda autocrítica.

O bofetón de realidade na noite de San Xoán foi maiúsculo. O conxunto de Juan Copa foise desinflanto ao longo da eliminatoria, de máis a menos, incapaz de impoñer a súa teórica superioridade ante un Igualada moito máis enteiro de mente, máis intelixente nas súas cartas e máis forte nos momentos de máxima tensión. Ao Liceo pesoulle a responsabilidade de xogar como local, atenazado polos nervios, e acabou pagando a súa total inoperancia ofensiva nun epílogo esperpéntico: despois de 260 minutos de eliminatoria, na quenda de penaltis decisiva, o Liceo non foi quen de acertar nin un só lanzamento. Ningún. Un dato demoledor que resume a falta de claridade de ideas dun equipo que se bloqueou cando máis falta facía a puntería.

A impotencia de remar sempre a remolque ante o muro catalán

O guión do último partido foi un reflexo da alarmante perda de control dos verdiblancos. O Liceo nunca foi por diante no marcador. Dende o minuto un comprobouse que o ímpeto inicial de Dava Torres enviando unha mensaxe de agresividade fóra de tempo non se correspondía co xogo fluído. A bola non lle duraba nada aos locais. O Igualada sacudiuse a presión do Palacio con asombrosa facilidade e Biel Llanes xeou os ánimos do público co 0-1.

A partir de aí, o ataque do Liceo converteuse nun exercicio de impotencia absoluta, un quero e non podo estrelándose unha e outra vez contra a pantalla defensiva de Marc Muntané e un Arnau Martínez que se fixo xigante na portería. O xogo herculino volveuse previsible, plano, baseándose case en exclusiva en bombazos afastados de César Carballeira á procura dun desvío milagroso. Si, o equipo baleirouse e botou man da épica para empatar o partido dúas veces grazas ao instinto de pícaro de Dava Torres, pero o Liceo non pode vivir só de impulsos de rabia cando se está xogando o trono nacional.

Unha alarmante falta de sangue frío cando queimaba a bola

Cada vez que o Liceo lograba o máis difícil, que era romper o muro, faltoulle a madurez necesaria para poñerlle cabeza e asentar o xogo. Pasou no arranque da segunda metade: tras irse ao descanso 1-1, o Igualada volveu saír máis enchufado e Miguel Cañadillas fixo o 1-2 ante a pasividade colectiva nunha contra. Os erros nas faltas directas por parte dos dous bandos e o penalti providencial que forzou Toni Pérez volveron dar un balón de osíxeno cos goles de Dava (2-2), pero a sensación de perigo real sempre estivo do bando arlequinado, onde Biel Llanes fixo o que quixo cada vez que encaraba.

Dava Torres marca el 1 a 1. Foto de La Opinión Coruña

Na prórroga, o esgotamento físico e mental foi evidente. O Liceo limitouse a sobrevivir grazas aos reflexos salvadores de Blai Roca, que evitou a traxedia antes de tempo nun man a man con Llanes. E na lotería dos penaltis, o drama mutou en ridículo histórico para un equipo desta categoría: Joel Roma e Marc Gonzlez sentenciaroán para o Igualada, mentres que os lanzadores liceístas asinaron un o de cinco que deixa o palmarés nacional conxelado.

O público koruñés, exemplar como sempre enchendo Riazor con máis de 4.000 persoas, despediu con aplausos aos seus xogadores, especialmente a homes como César Carballeira, Martín Garaboa ou Nil Cervera que hoxe pechan o seu ciclo en Koruña. Un recoñecemento merecido ao seu traxecto, si, pero que non tapa o amargo sabor de boca de ver como un Igualada con só corenta fieis na bancada de Riazor se paseaba pola pista celebrando o título de campión. A maldición de San Xoán non foi a culpa; foi a alarmante desconexión dun Liceo que gañou os dous primeiros partidos coma un xigante e acabou a final xogando coma un equipo menor.

O máis imperdoable deste fracaso é que calquera koruño que coñeza este deporte sabe perfectamente que o Liceo non volverá a ter unha oportunidade coma esta en moito tempo. Deixar escapar vivo ao Igualada na túa propia pista foi un pecado capital se temos en conta que o FC Barcelona é o dono absoluto do hóckey nacional e o que gaña case sempre a Liga sen dar opción aos demais. O cadro liceísta tiña o camiño despexado este ano, o Barça non estaba na ecuación final e o rival era un equipo teoricamente inferior. Desperdizar un escenario tan idílico e poñerlle en bandexa o trofeo aos de fóra é unha irresponsabilidade deportiva que custará moito esquecer.

Imagen de la derrota final. Foto de La Opinión Coruña

Liceo 2 (0) - 2 (2) Igualada

Liceo: Blai Roca, César Carballeira, Nuno Paiva, David Torres y Toni Pérez -cinco inicial-. Nil Cervera, Bruno Saavedra, Arnau Xaus y Jacobo Copa.

Igualada: Arnau Martínez, Matías Pascual, Marc Carol, Joan Ruano y Biel Llanes -cinco inicial-. Miguel Cañadillas, Marc González, Álex Cardil y Joel Roma.

Goles: 0-1, m.5: Biel Llanes. 1-1, m.21: David Torres. 1-2, m.30: Miguel Cañadillas. 2-2, m.37: David Torres, de penalti.

Penaltis: marcaron Joel Roma y Marc González por el Igualada y fallaron César Carballeira, Dava Torres, Nil Cervera y Nuno Oaiva por el Liceo y Matías Pascual y Miguel Cañadillas por el Igualada.

Árbitros: Miguel Díaz y Jonathan Sánchez. Mostraron cartulina amarilla a Bruno Saavedra, César Carballeira y Joan Ruano,.

Incidencias: Quinto partido de la final del playoff de la OK Liga disputado en el Palacio de los Deportes de Riazor ante 4.200 espectadores.

Un Palacio entregado para un equipo desaparecido

O máis doloroso de todo foi o brutal contraste entre a bancada e a pista. O público koruñés, exemplar e entregado como sempre, non fallou á cita e encheu por completo o Pazo de Deportes de Riazor con máis de 4.000 persoas que se deixaron a gorxa dende o quecemento. A afección fixo o seu traballo: ruxiu, meteu presión, celebrou cada corte de bola e empurrou coa alma para tentar guiar ao equipo cara ao título.

Porén, a pesar deste apoio masivo que tiña que telos levado en voandas, os xogadores non fixeron absolutamente nada na pista para corresponder a ese esforzo. O Liceo mostrouse incapaz de contaxiar ese balbordo, xogando sen faísca, sen rebeldía e sen a tensión que esixía unha final da OK Liga. Non houbo reacción nin liderado nos minutos críticos, e o equipo limitouse a ver pasar os minutos coma se o empurre de Riazor fose suficiente para gañar por inercia.

El público volvió a llenar el Palacio de los Deportes. Foto de La Opinión Coruña

A afección despediu con aplausos e co corazón na man aos seus xogadores na súa retirada, especialmente a homes como César Carballeira ou Martín Garaboa que pechan o seu ciclo en Koruña, pero fóra diso quedou a vergoña de ver como o Igualada, un clube de aldea,  con apenas corenta fieis na grada, celebraba o título na nosa propia casa ante a total pasividade dun Liceo que asinou un final de playoff para esquecer.

O peor do partido:  palacio da vergoña, un pavillón do século pasado para o deporte de hoxe

A decadencia do deporte na cidade non só se mide nos despachos ou na falta de fame dos xogadores sobre a pista; ten tamén un reflexo físico e de formigón nas lamentables condicións das nosas instalacións públicas. O que se viviu este martes no Palacio dos Deportes de Riazor foi a pinga que colmou o vaso do sufrimento de calquera koruño que pague unha entrada. Con máis de 4.000 persoas empurrando dende a bancada, o recinto volveu fallar estrepitosamente no máis básico, converténdose nunha auténtica sauna que rozou o perigo sanitario.

A nula e deficiente ventilación do pavillón foi máis evidente que nunca: os cristais do frontal foron totalmente empañados polo vapor, o ambiente tornouse irrespirable e os asistentes non deixaron de suar a cachón durante as máis de dúas horas que durou o calvario do partido. É intolerable que unha cidade que presume de vangarda obrigue á súa veciñanza e aos deportistas de elite a soportar unhas condicións máis propias dunha feira de gando que dunha final de OK Liga.

Pero o pesadelo de Riazor non é novo, aínda que as institucións miren para outro lado. O Palacio arrastra problemas estruturais crónicos que van dende unhas pingueiras históricas que obrigan a parar partidos en canto caen catro gotas fóra, ata un illamento térmico deficiente que conxela ao público no inverno e asfíxiaos no verán. A isto hai que sumarlle a falta de mantemento nas súas desfasadas instalacións eléctricas, uns vestiarios obsoletos e uns accesos que piden a gritos unha reforma integral. Que o Liceo se xogue a gloria nun pavillón tercermundista que non está á altura dos tempos modernos é a metáfora perfecta desta Koruña conformista: queremos poñer as medallas da elite mentres mantemos as infraestruturas na máis absoluta e rancia miseria.

O oasis do stick: por que a dolorosa derrota do Liceo pon en perspectiva un deporte de aldea

A frustración pola OK Liga perdida este martes en Riazor amenceu cunha resaca amarga no seo do deporte koruñés. Cando o Igualada ergueu o trofeo ante un Palacio de Deportes mudo, a sensación de traxedia sobre patín estendeuse pola cidade. Pero coa cabeza fría, e analizando o taboleiro con perspectiva global, quizais vaia sendo hora de que o afeccionado colgue o sentimentalismo e faga un exercicio de crúa honestidade sobre o que realmente significa o hóckey a patíns no mapa deportivo internacional.

Igualada, campeón de la OK Liga, un pueblo que no llega a 40000 habitantes. 

Sexamos claros: estamos a falar dun deporte menor. Unha modalidade que nin sequera é olímpica, ignorada polos grandes focos do planeta e cuxo ecosistema competitivo se reduce a un microcosmos case doméstico. No hóckey dáse a paradoxal anomalía de que calquera pequena aldea de Cataluña —cun pavillón municipal e catro rúas contadas— pode proclamarse campioa intercontinental sen que o resto do mundo se decate de que se está a xogar un torneo. Tiñamos que celebrar tanto un campionato de chave, deporte galego, como o  de hockey (en España, deporte catalán). 

A liga dos pobos contra o xigante herculino

Gañar a liga nacional de hóckey neste país supón, paradoxalmente, un reto moito máis complexo que gañar unha competición europea. E o motivo non é o nivel técnico, senón o peso da xeografía e do caciquismo deportivo. A gran maioría de clubs que compiten na elite son entidades de pequenos pobos cataláns, un tecido endogámico onde se concentran as fichas, os árbitros, as influencias e as sedes federativas.

Neste escenario, o Liceo non compite en igualdade de condicións; o Liceo sobrevive. Para un club de Koruña, saír fóra e meterse cada quince días en pavillóns hostís de comarcas interiores de Cataluña supón unha loita titánica. Salvando as distancias históricas, o conxunto verdiblanco ten que xogar nesta liga como se fose un deportista negro na América segregacionista dos anos 50: sabendo que o sistema non está deseñado para que gañe el, que as decisións divididas nunca van caer do seu lado e que, para traer os puntos á casa, ten que ser infinitamente superior ao rival e picar moita máis pedra que os demais. É unha pelexa dunha gran cidade atlántica contra o monopolio dunha rexión que considera este deporte coma a súa propiedade privada.

A farsa do xigante azulgrana: ¿Que outra modalidade atura semellante vergoña?

Por se non fose dabondo co compoñente xeográfico e endogámico, o hóckey sobre patíns en España arrastra dende hai décadas unha lacra estrutural que deforma por completo calquera noción de xustiza deportiva: a tiranía económica do FC Barcelona. Mentres os clubs tradicionais fan encaixe de palillos para sobrevivir, a sección azulgrana —sostida polos millóns do fútbol— funciona coma un rodete que merca todo o talento dispoñible para reventar o mercado. O Barça é o campión absoluto de case todas as competicións estatais ano tras ano, coleccionando ligas e copas cunha superioridade tan insultante coma aburrida.

Isto nos leva a unha pregunta inevitable para calquera afeccionado con dous dedos de fronte: ¿que outro deporte no mundo atura unha desigualdade competitiva semellante a esta? En ningunha outra disciplina seria se permite que un só transatlántico financeiro compita contra equipos de vila e colexios profesionais nunha liga onde o campión está decidido de antemán o 90% das veces. O hóckey a patíns converteuse nun taboleiro falseado, unha farsa competitiva onde o mérito deportivo fica esnaquizado polos cartos de fóra. Que o Liceo sexa capaz de rabuñar títulos nese escenario non é un milagre, é unha heroicidade; pero que a propia federación consinta este modelo Baleiro de emoción demostra que a ninguén fóra dese pequeno círculo lle importa o máis mínimo o futuro do stick.

Relativizar a lenda: ¿Que valen realmente os 45 títulos?

Este illamento global do hóckey serve tamén para pór en perspectiva e relativizar os 45 títulos que brillan nas vitrinas do colexio de Santa María do Mar. Ninguén pode dubidar de que o Liceo é o equipo máis laureado de toda Galicia, un orgullo histórico para calquera koruño e un fito de resistencia admirable. Pero convén non confundir a xigantografía local coa realidade mundial.

El primer título internacional del Liceo, La Copa Cers.

Esas corenta e cinco coroas, acadadas a base de coraxe nun taboleiro onde case todos os teus rivais teñen o código postal nun radio de cen quilómetros, valen moito polo que significan de rebeldía fronte ao centralismo do stick. Con todo, hoxe que a OK Liga volve viaxar cara a un pobo catalán, o consolo herculino é lembrar que, fóra dese pequeno oasis sobre rodas, o mundo segue xirando cara a deportes de masas de verdade. O Liceo caeu na súa propia cancha, si, pero o golpe doe un pouco menos cando se entende que, ao final do día, o que se perdeu en Riazor foi o trono dunha corte sumamente pequena.

Agora qué. O incerto futuro de un club exportador e endebedado: o drama de non poder reter o talento

O colapso deportivo na pista non é máis que a punta do iceberg dun mal aínda maior que de dous en dous anos condena ao Liceo a volver á casa de saída: a súa total e absoluta fraxilidade económica. Non nos enganemos. Mentres o xigante azulgrana mantén un bloque de millonarios, o Liceo funciona dende hai tempo coma un club de paso, un escaparate de saldo onde en canto un xogador despunta, as potencias económicas de Portugal ou de Cataluña veñen cos cartos por diante para levalo.

A historia recente do club é un bucle infinito de desmantelamentos dramáticos. Xa pasou en 2019 coa saída en estampida de piares como Xavi Malián ou Carlo di Benedetto, e volveuse repetir de xeito sangrante en 2022, cando ata sete xogadores abandonaron o club xusto despois de proclamarse campións de Liga. Con este panorama de mudanza constante, é imposible construír un proxecto sólido que poida soster unha hexemonía no tempo. Juan Copa vese obrigado a facer milagres cada pretempada, reconstruíndo unha plantilla con pezas de saldo e promesas mentres ve como o froito do seu traballo marcha fóra de Galicia.

O peor é que esta sangría non ten fin e debuxa un futuro terriblemente incerto para os vindeiros anos. A confirmación de que César Carballeira, o gran estandarte e capitán criado no colexio, abandona o club rumbo ao Porto, xunto ás baixas confirmadas de homes vitais como Nil Cervera ou Tombita, deixa ao Liceo ferido de morte de cara ao vindeiro curso. O club xustifícase dicindo que estas marchas deixan algo de caixa por traspasos, pero a realidade é que o diñeiro marcha para tapar os buracos dunha economía asfixiada por débedas históricas e sentenzas xudiciais por impagos do pasado. Condenado a ser un equipo satélite que alimenta aos ricos de Europa, o futuro do Liceo está avocado a unha dolorosa transición onde volver disputar unha final da OK Liga será, máis que un obxectivo, unha utopía para calquera koruño.

O espello da mediocridade: por que o deporte koruñés vive nunha constante farsa de grandeza

O fracaso do Liceo na noite de San Xoán non é un feito illado, senón o enésimo síntoma dun mal moito máis profundo que ninguén na cidade quere admitir: o deporte koruñés é, en liñas xerais, profundamente mediocre. Vivimos instalados nunha perigosa burbulla de autocompracencia, onde calquera pequeno logro de barrio se vende a bombo e platillo coma se fósemos a capital mundial do olimpismo, cando a realidade cruenta é que a maioría dos nosos equipos arrástranse polas categorías de barro do panorama estatal.

Este ano tentouse vender a tempada coma un fito histórico para o orgullo koruñés, pero basta con rascar un chisco a pintura para ver as vergoñas do sistema. Fálase con éxtase de que o Básquet Coruña vai xogar na ACB, pero esquécese que é apenas a segunda vez na historia que a cidade asoma a cabeza na máxima categoría do baloncesto nacional. Un fito que chega tarde e que amosa o deserto que foi este deporte durante décadas na urbe.

O mesmo pasa co Real Club Deportivo. Celebrouse o ascenso a Primeira División coma se fose a conquista da Champions League, cando o único que se fixo foi emendar o fracaso histórico de pasar anos afogados no terceiro chanzo do fútbol español, un pozo indigno para a historia do club. Devolver ao Dépor ao seu lugar natural non é un éxito extraordinario, é unha obriga moral que se demorou demasiado.

A febre dos "éxitos" de segunda e terceira fila

Pero o máis ridículo desta farsa colectiva chega cando a prensa e as institucións locais intentan elevar á categoría de xesta heroica o que en calquera outra cidade sería pura rutina de categorías inferiores. Onde está a grandeza de celebrar o ascenso do Fabril  terceira división do fútbol? Que clase de potencia deportiva se conforma con aplaudir as tempadas de filiais mentres o primeiro equipo apenas sae do pozo?

O delirio esténdese a outras disciplinas. Véndese coma un orgullo local o papel do Maristas Coruña de baloncesto feminino, ocultando con coidado que o equipo non está nin na primeira categoría e que compite moi lonxe da elite real do basket español. E que dicir do OAR de balonmán? Un club histórico, si, pero cuxa "boa tempada" se desenvolve na segunda división, un torneo de perfil baixo lonxe dos focos da Liga Asobal.

Os koruños acostumáronse a conformarse con moi pouco. Apláudese o camiñar por categorías de prata e bronce coma se fosen medallas de ouro. A dolorosa derrota do Liceo dános de bruces contra a realidade: cando o único equipo da cidade que de verdade competía por títulos mundiais e estatais comeza a perder o norte e a claudicar ante pobos de Cataluña, o mapa deportivo de Koruña queda espido. Fóra do oasis de Riazor, o que queda é unha paisaxe suburbana de competicións menores, proxectos que non arrancan e unha preocupante falta de ambición para saír da máis absoluta mediocridade.